دیابت نوع ۲ چیست؟ راههای کنترل و درمان
در این مطلب بررسی میکنیم دیابت نوع دو چیست و چه علائمی دارد؟ چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند و چطور میتوان آن را کنترل کرد؟ اگر بهدنبال راههای پیشگیری، تشخیص، درمان و تغییر سبک زندگی برای مدیریت این بیماری هستید، ادامه این مقاله را از دست ندهید.
دیابت نوع دو؛ شایعترین نوع دیابت با اختلال در عملکرد انسولین
دیابت نوع ۲ زمانی ایجاد میشود که لوزالمعده انسولین کافی تولید نمیکند یا بدن قادر نیست بهدرستی از انسولین استفاده کند. این اختلال باعث بالا رفتن قند خون (هایپرگلیسمی) میشود و اگر درمان نشود، بهمرور زمان به اعصاب، رگهای خونی و اندامهای حیاتی آسیب میزند. دیابت نوع دو بیش از ۹۰ درصد از کل موارد دیابت در جهان را تشکیل میدهد و بهعنوان شایعترین نوع شناخته میشود.
علائم دیابت نوع دو در زنان و مردان؛ تشنگی، خستگی و کاهش وزن بیدلیل
علائم دیابت نوع دو معمولا بهآرامی ظاهر میشوند و ممکن است سالها بدون اینکه فرد متوجه شود با این بیماری زندگی کند. برخی از مهمترین علائم این بیماری که در ادامه ذکر میکنیم ممکن است در زنان و مردان متفاوت باشند یا با شدت متفاوت بروز کنند:
- تشنگی زیاد و نوشیدن مایعات زیاد
- پرادراری یا افزایش ادرار
- تاری دید
- بیحسی یا گزگز در دستها و پاها
- احساس خستگی مداوم
- تاخیر در ترمیم زخمها
- گرسنگی بیش از حد
- کاهش وزن بدون علت مشخص
در صورت بروز این علائم، توصیه میشود برای ارزیابی بیشتر بیمار به پزشک مراجعه کند. کنترل علائم در مراحل اولیه با استفاده از داروی دیابت و اصلاح سبک زندگی امکانپذیر است.
عوامل ایجاد دیابت نوع دو؛ ترکیبی از وراثت و سبک زندگی ناسالم
عوامل دیابت نوع دو را میتوان به دو دسته ژنتیکی و محیطی تقسیم کرد. اگرچه ژنتیک نقش مهمی دارد، اما سبک زندگی نامناسب، احتمال ابتلا به بیماری را چند برابر میکند. با شناخت این عوامل، میتوان خطر بروز بیماری را کاهش داد:
- سابقه خانوادگی دیابت یا چاقی
- رژیم غذایی ناسالم
- نداشتن فعالیت بدنی کافی
- سن بالای ۴۵ سال
- فشار خون بالا
- سطح پایین HDL یا بالا بودن تریگلیسیرید
- ابتلا به پیشدیابت
- دیابت بارداری یا سندرم تخمدان پلیکیستیک
- افسردگی
در صورت بروز چند مورد از علائم ذکر شده، باید جدیتر به مسئله کنترل قند خون و پیشگیری فکر کرد. در حالت ابتلا به دیابت نوع ۲ پزشک با تجویز داروهای کاهنده خون مثل گلوریپا سعی میکند قند خون را به سطح نرمال برساند. مصرف هر نوع داروی دیابت بدون تجویز پزشک اکیدا ممنوع است.
راههای پیشگیری از دیابت نوع دو؛ با کاهش وزن، ورزش و تغذیه سالم
پیشگیری از دیابت نوع دو، حتی اگر فرد در مراحل اولیه باشد، با تغییر در سبک زندگی ممکن است. مهمترین راهکارهای پیشگیری از دیابت نوع دو شامل موارد زیر هستند:
- کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن
- انجام فعالیت بدنی منظم (مثلا پیادهروی سریع یا دوچرخهسواری ۱۵۰ دقیقه در هفته)
- رژیم غذایی سرشار از فیبر، میوه، سبزی و با چربی کم
- خودداری از مصرف سیگار
اگر این موارد را در سبک زندگی خود بگنجانید، شانس بیشتری برای پیشگیری از دیابت خواهید داشت.
رژیم غذایی مناسب دیابت نوع دو؛ کاهش قند و چربی، افزایش فیبر و پروتئین
رژیم غذایی مناسب، نقش مهمی در کنترل دیابت نوع دو دارد. بدن کربوهیدراتها را به گلوکز تبدیل میکند، بنابراین فرد مبتلا باید در انتخاب مواد غذایی دقت کند. اصول تغذیهای برای دیابت نوع دو شامل موارد زیر میشود:
- مصرف سبزیجات، میوه، غلات کامل و غذاهای پروتئینی
- نوشیدنیهای بدون قند یا کمقند
- پرهیز از غذاهای پرچرب، شور یا شیرین
- محدود کردن مواد غذایی با کربوهیدرات بالا مثل سیبزمینی
با رعایت این نکات میتوان سطح قند خون خود را در محدوده طبیعی حفظ کرد.
تشخیص دیابت نوع؛ بررسی قند خون با آزمایشهای دقیق
تشخیص دیابت نوع ۲ معمولا از طریق بررسی علائم و نتایج آزمایش خون انجام میشود. پزشک برای اطمینان از وضعیت قند خون از چند روش آزمایشگاهی استفاده میکند. مهمترین آزمایشهای تشخیص دیابت نوع دو عبارتاند از:
- آزمایش قند خون تصادفی: بدون توجه به وعده غذایی
- آزمایش قند خون ناشتا: پس از ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی
- آزمایش هموگلوبین A۱C: میانگین قند خون در سه ماه اخیر
- تست تحمل گلوکز خوراکی
اگر نتیجه یکی از این آزمایشها در محدوده دیابت باشد، پزشک تشخیص میدهد که فرد دیابت نوع ۲ دارد و روند درمانی را آغاز میکند.
آیا دیابت نوع دو قابل درمان است؟ کنترل با دارو و اصلاح سبک زندگی
اگرچه دیابت نوع دو درمان قطعی ندارد، اما با مصرف منظم دارو و اصلاح سبک زندگی میتوان آن را کنترل و از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
پزشک معمولا برای تنظیم قند خون، یک یا چند داروی خوراکی تجویز میکند. داروهای ترکیبی در قالب یک قرص، مصرف را آسانتر و پایبندی به درمان را بیشتر میکنند. در صورت نیاز، ممکن است انسولین نیز برای بیمار تجویز شود. استفاده منظم از داروهای دیابت نوع دو در کنار تغییر سبک زندگی، به حفظ کیفیت زندگی فرد مبتلا کمک میکند.
عوارض دیابت نوع دوم؛ دیابت نوع دو خطرناک است؟
دیابت نوع دو خطرناک است و قند خون بالا در صورت کنترل نشدن، بهمرور به اندامهای مختلف بدن آسیب میزند. برخی از رایجترین عوارض دیابت نوع دو عبارتاند از:
- بیماریهای قلبی و سکته
- نارسایی کلیوی و نیاز به دیالیز
- آسیب به عروق چشم و کاهش بینایی
- اختلالهای عصبی مانند گزگز و بیحسی
- مشکلات پوستی و زخمهای دیرتر بهبودیابنده
- مشکلات خواب مانند آپنه
- اختلال در شنوایی
- افسردگی و مشکلات روانی
- عوارض بارداری شامل سقط، زایمان زودرس یا نقص مادرزادی
این عوارض نشان میدهند که نباید نسبت به دیابت نوع ۲ بیتفاوت باشید و بهشکل دورهای آزمایشهای لازم را انجام دهید.
دیابت نوع دو ارثی است؟ نقش ژنتیک در ابتلا به دیابت نوع ۲
این بیماری در بسیاری از موارد در میان بستگان درجه یک مشاهده میشود و در صورتی که یکی از اعضای خانواده به دیابت، چربی خون بالا، فشار خون یا چاقی مبتلا باشد، احتمال ابتلا به آن افزایش مییابد. با این حال، وراثت تنها عامل نیست و اگر سبک زندگی سالم داشته باشید، حتی درصورت زمینه ژنتیکی، میتوانید از ابتلا به دیابت نوع دوم جلوگیری کنید.
فرق دیابت نوع یک و دو؛ تفاوت در نحوه تولید و استفاده از انسولین
فرق دیابت نوع یک و دو در عملکرد بدن نسبت به انسولین است. در دیابت نوع یک، سیستم ایمنی بدن به سلولهای پانکراس که مسئول تولید انسولین هستند، حمله میکند. در نتیجه انسولین تولید نمیشود یا مقدار آن کم است.
در دیابت نوع دو بدن انسولین تولید میکند اما یا کافی نیست یا بدن نمیتواند بهدرستی از آن استفاده کند. این تفاوت در مکانیسم ایجاد بیماری، مسیر درمانی متفاوتی را برای هر نوع دیابت ایجاد میکند.
با کنترل بهموقع از عوارض جدی دیابت نوع دو جلوگیری کنید
دیابت نوع دو یک بیماری مزمن و تدریجی است که با اختلال در عملکرد انسولین، سطح قند خون را افزایش میدهد و در صورت بیتوجهی، به اندامهای حیاتی آسیب میزند. حال که شناخت دقیقی از علائم، عوامل، روشهای تشخیص و راههای درمان آن دارید، وقت آن است برای کنترل دیابت اقدام کنید. با اصلاح سبک زندگی، مصرف منظم دارو و پیگیری مداوم، میتوانید از عوارض جدی این بیماری پیشگیری و کیفیت زندگی خود را حفظ کنید.
ارسال نظر