شماره روزنامه ۶۵۱۰
|

هزینه‌های دستیابی به تعادل جدید چیست؟

تجربه کشورهایی که از نظام ارز چندنرخی عبور کرده‌اند، نشان می‌دهد که اگرچه جراحی ارزی در بلندمدت به شفافیت و حذف رانت منجر می‌شود، اما در کوتاه‌مدت با جهش تورمی و فشار اجتماعی همراه است. همچنین تک‌نرخی‌سازی اغلب نه در دوران ثبات، بلکه در میانه بحران ارزی، کاهش ذخایر و تشدید شکاف بازار رسمی و آزاد…

تیم دیپلماسی از آمادگی برای مصالحه خبر داد؛

مرحله تازه مذاکرات ایران و آمریکا قرار است در ژنو برگزار شود و به باور کارشناسان، «پیوست اقتصادی» می‌تواند برگ برنده این گفت‌وگوها باشد. تیم مذاکره‌کننده ایرانی اعلام کرده است که علاوه بر موضوع هسته‌ای، حوزه‌هایی چون نفت و گاز، میادین مشترک، سرمایه‌گذاری معدنی، توسعه شهری، خرید هواپیما و آزادسازی…

اخبار آرشیو روزنامه

    سه‌شنبه، ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
  • گفت‌وگوی فنی گروسی و عراقچی ؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۰

    بازرسان آژانس بازمی‌گردند؟

    ​نشست سرنوشت‌ساز ایران و آمریکا امروز سه‌شنبه در حالی در سفارت عمان در شهر ژنو برگزار می‌شود که بسیاری از ناظران و تحلیلگران با نگرانی به انتظار نتیجه پایانی آن و پیامدها برای امنیت در خاورمیانه و خلیج فارس نشسته‌اند. ایران در حالی با یک تیم کامل سیاسی، حقوقی، اقتصادی و فنی در ژنو حاضر شده و به قول عراقچی با ابتکارات واقعی از جمله مشوق‌های اقتصادی به تیم آمریکا وارد میز گفت‌وگو می‌شود که مسائل فنی با محوریت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز بخش مهم دیگری از این معادله پیچیده و دستیابی به هرگونه توافق بر سر جزئیات غنی‌سازی را به خود اختصاص می‌دهد. از این زاویه نقش آژانس به‌عنوان یک نهاد ناظر می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در پرونده هسته‌ای ایران و کشمکش‌ها با واشنگتن داشته باشد. موضوعی که دیروز و یک روز قبل از آغاز مذاکرات، محور گفت‌وگوهای وزیر خارجه ایران و رافائل گروسی مدیرکل آژانس قرار گرفت.
  • بررسی جدول منابع و مصارف هدفمندی یارانه‌ها در لایحه بودجه ۱۴۰۵؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۰

    خرج یارانه با دخل خالی

    منابع جدول هدفمندی یارانه‌ها در لایحه بودجه سال۱۴۰۵، بدون احتساب اقلام جمعی- خرجی، معادل ۱۲۶۷ همت برآورد شده است که با در نظر گرفتن اعتبار طرح کالابرگ الکترونیک، این رقم به بیش از ۲۰۰۰همت افزایش می‌یابد. با وجود آنکه مصارف این جدول ماهیت قطعی و الزامی دارند، درباره تحقق منابع پیش‌بینی‌شده ابهامات جدی وجود دارد. از جمله مهم‌ترین موارد، عدم قطعیت در وصول درآمدهای نفت و گاز است.
  • بسته سیاستی دولت بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۰

    تجارت نفت در برابر غذا

    وزارت جهاد کشاورزی از جدیدترین بسته سیاستی خود برای تامین کالاهای اساسی رونمایی کرد؛ تجارت نفت در برابر غذا. بر این اساس مقرر شده وزارت کشاورزی واردکنندگان کالاهای اساسی را به وزارت نفت معرفی کند و این شرکت‌ها محموله‌های نفتی دریافت کنند. برخی از فعالان اقتصادی نسبت به کارآمدی این سیاست ابراز تردید کرده و تاکید دارند که بازار نفت و محصولات غذایی تفاوت‌های ساختاری مشخصی دارند. برخی دیگر معتقدند که این روش می‌تواند منافع گروه خاصی از بازرگانان را تامین کند.
  • هزینه‌های دستیابی به تعادل جدید چیست؟

    روزنامه شماره ۶۵۱۰

    تجربه گذار از ارز چندنرخی

    تجربه کشورهایی که از نظام ارز چندنرخی عبور کرده‌اند، نشان می‌دهد که اگرچه جراحی ارزی در بلندمدت به شفافیت و حذف رانت منجر می‌شود، اما در کوتاه‌مدت با جهش تورمی و فشار اجتماعی همراه است. همچنین تک‌نرخی‌سازی اغلب نه در دوران ثبات، بلکه در میانه بحران ارزی، کاهش ذخایر و تشدید شکاف بازار رسمی و آزاد اجرا می‌شود. سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز زمانی موفق خواهد بود که نه به‌عنوان یک اقدام منفرد، بلکه در قالب بسته‌ای از اصلاحات مالی، پولی و ساختاری اجرا شود. تجربه کشورهایی چون نیجریه، پرو، اکوادور و مصر نشان می‌دهد که تقریبا همه آنها در سه ماه نخست پس از اجرای این سیاست، جهش تورمی قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند؛ اما در افق دو‌ساله همراه با حذف رانت، افزایش شفافیت و اصلاحات مکمل، روند تورم به‌طور معناداری نزولی شده و ثبات به بازار بازگشته است. درنتیجه، فشار تورمی، بهای بازگشت اقتصادها به تعادل محسوب می‌شود.
    دوشنبه، ۲۷ بهمن ۱۴۰۴
  • تیم دیپلماسی از آمادگی برای مصالحه خبر داد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۹

    ابتکار ایران در مذاکرات ژنو

    مرحله تازه مذاکرات ایران و آمریکا قرار است در ژنو برگزار شود و به باور کارشناسان، «پیوست اقتصادی» می‌تواند برگ برنده این گفت‌وگوها باشد. تیم مذاکره‌کننده ایرانی اعلام کرده است که علاوه بر موضوع هسته‌ای، حوزه‌هایی چون نفت و گاز، میادین مشترک، سرمایه‌گذاری معدنی، توسعه شهری، خرید هواپیما و آزادسازی منابع مسدودشده را نیز در دستور کار دارد. تجربه برجام نشان داد فقدان منافع اقتصادی ملموس و متقابل، هزینه خروج آمریکا را پایین آورد؛ به‌ویژه آنکه در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ شرکت‌های بزرگ آمریکایی درگیر پروژه‌های عمده در ایران نبودند و مانع اقتصادی بازدارنده‌ای وجود نداشت. در حقیقت بخشی از سرمایه‌های تبخیرشده کشور که یا توسط تراستی‌ها دریافت می‌شود یا در هنگام فروش نفت تخفیف داده می‌شود، می‌تواند در قالب کالاهای اساسی و مورد نیاز در آمریکا هزینه شود. تحلیلگران تاکید می‌کنند توافقی پایدار است که منافع مشترک و سریع‌الاثر برای دو طرف ایجاد کند؛ به‌گونه‌ای‌که قطع آن پرهزینه باشد. بر این اساس، حتی یک توافق ساده اقتصادی می‌تواند احتمال موفقیت مذاکرات را به شدت افزایش دهد. 
  • اعضای هیات نمایندگان اتاق ایران خواستار شدند؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۹

    گذار نهادی در اقتصاد ایران

    اتاق بازرگانی طی یک بیانیه خواستار تغییر ساختار حکمرانی اقتصادی کشور شد. در این بیانیه، اعضای پارلمان بخش خصوصی ضمن تشریح بحران‌های ساختاری موجود، تاکید کردند که اقتصاد ایران علاوه بر فشارهای بیرونی، با بحران ضعف تعهد و ناپایداری تصمیمات در ساختار سیاستگذاری مواجه است؛ مساله‌ای که بحران فرسایش اعتماد عمومی را تشدید کرده است. همچنین اعضای هیات نمایندگان اتاق تصریح کردند که اصلاحات بدون همراهی مردم امکان‌پذیر نیست و مشروعیت و کارآمدی سیاست‌های اقتصادی در گرو انسجام اجتماعی و اجرای سیاست‌های حمایتی برای اقشار کم‌درآمد است.
  • بیشترین شکاف تورمی بین ساخت و فروش مسکن در پاییز ۱۴۰۴؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۹

    جهش تورمی تولید مسکن

    بهای تولید مسکن در تهران بیش از ۶۱درصد نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کرده که «بیشترین تورم ساختمانی» از تابستان ۱۴۰۰ است. آمار رسمی از رشد قیمت مصالح‌ساختمانی و دستمزد کارگران این بخش نشان می‌دهد، سطح تورم نقطه‌ای طی ۳فصل سال جاری، مرتب صعودی بوده‌است. در فصل پاییز، قیمت آن دسته از نهاده‌های تولید ساختمان که «وارداتی» هستند یا تولید داخلی آنها به مواد اولیه وابستگی بالایی دارد، بین ۷۵ تا ۹۷درصد جهش پیدا کرد. این زلزله ارزی، حاشیه سود تولید مسکن را به لبه ورشکستگی شرکت‌ها نزدیک کرده است.
  • پس از ۶ دهه فعالیت در عرصه هنرهای نمایشی؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۹

    عنایت بخشی بازیگر «ضد قهرمان» درگذشت

    عنایت بخشی، بازیگر قدیمی سینما، تئاتر و تلویزیون، بعد از مدت‌ها کلنجار با بیماری سرانجام دیروز در ۸۰سالگی درگذشت. او شش دهه در عرصه هنرهای نمایشی کار کرد و ده‌ها اثر از خود بر جا گذاشت اما بیشتر با ایفای نقش‌های منفی‌اش در خاطرات مردم مانده و از این رو بخشی از منتقدان و مخاطبان سینما از او به عنوان بازیگر ضد‌قهرمان نام می‌برند.او البته در سینما و تلویزیون و تئاتر با کارگردانان سرشناسی کار کرد و این نکته را به اثبات رساند که در ایفای نقش‌های مختلف توانایی منحصر به فردی دارد.
    یکشنبه، ۲۶ بهمن ۱۴۰۴
  • آیا تورم ملکی ۲۲ منطقه تهران از الگوی خاصی تبعیت می‌کند؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۸

    رالی منطقه‌ای قیمت ملک

    شمال شهر تهران تحت‌تاثیر «تحرک چشم‌گیر معاملات مسکن»، بار دیگر در رالی تورم ملکی، سبقت گرفت. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از روند نسبت قیمت آپارتمان‌های شمال به جنوب پایتخت نشان می‌دهد، طی نزدیک به ۱۰سال اخیر هر زمان شوک مثبت به معاملات خرید آپارتمان وارد شده، سرعت رشد قیمت‌ها در مناطق ۱ تا ۵ بیشتر از مناطق ۹ تا ۲۰ بوده است. این نسبت سال گذشته به کمترین میزان خود رسید؛ ۲.۳برابر. اکنون اما این نرخ برابری افزایشی شده است که البته هنوز کمتر از میزان سال۹۹ است.
  • بسته حمایتی برای بنگاه‌های تولیدی کافی نیست؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۸

    مُسکن بیماری مزمن صنعت

    پس از حذف ارز ترجیحی، بنگاه‌های اقتصادی با چالش بزرگ کمبود سرمایه در گردش مواجه شدند. در حال حاضر واحدهای تولیدی و بازرگانی به‌دلیل افزایش نرخ ارز به ۲ تا ۴برابر نقدینگی بیشتر نیاز فوری دارند. همین مساله باعث شد تا دولت یک بسته ۷۰۰همتی برای ارائه تسهیلات به بنگاه‌ها تدوین کند. با این حال فعالان اقتصادی معتقدند که این بسته کفاف هزینه‌های جاری تولید را هم نمی‌دهد و احتمالا در خلأ نقدینگی، بسیاری از بنگاه‌ها مجبور می‌شوند، فعالیت خود را متوقف کنند. 
  • وزیر خارجه آمریکا در کنفرانس امنیتی مونیخ:

    روزنامه شماره ۶۵۰۸

    ترجیح ترامپ توافق با ایران است

    درحالی‌که عقربه‌های ساعت به سوی مذاکرات سرنوشت‌ساز روز سه‌شنبه در ژنو حرکت می‌کنند، سایه سنگین ناوگان دریایی ایالات متحده در منطقه و اظهارات اخیر رئیس‌جمهور آمریکا ماهیت این گفت‌وگوها را از یک تعامل دیپلماتیک به یک اولتیماتوم تغییر داده است. دونالد ترامپ که پیش‌تر با ادبیاتی معامله‌گرانه از امکان توافق سخن می‌گفت، طی روزهای اخیر با تعیین ضرب‌الاجل و اشاره مستقیم به گزینه‌های نظامی، لحن خود را تهاجمی کرده است.
  • جمعیت بانوان شاغل ۲۸۷هزار نفر کاهش یافت؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۸

    ضربه‌کاری به اشتغال زنان

    نرخ بیکاری در پاییز امسال با افزایش ۰.۶واحد درصدی نسبت به فصل مشابه سال گذشته به ۷.۸درصد رسید. همزمان نرخ مشارکت اقتصادی نیز با کاهش ۰.۵واحد درصدی به ۴۰.۷درصد افت کرده که بیانگر کاهش جمعیت فعال در بازار کار است. گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد، در یک سال منتهی به پاییز، جمعیت شاغل ۱۲۶هزار نفر افت کرده است. اما وضعیت بازار کار زنان نگران‌کننده‌تر است؛ در این فصل بیش از ۲۸۷هزار شغل از دست رفته و نرخ بیکاری زنان با افزایش ۲.۳واحد درصدی به ۱۶درصد رسیده است. کارشناسان افت شاخص‌های بازار کار را ناشی از بی‌ثباتی در محیط اقتصاد کلان می‌دانند؛ این بی‌ثباتی از یک‌سو تحت تاثیر شوک‌های ناشی از جنگ ۱۲روزه و تشدید تنش‌های سیاسی، اقتصاد را در شرایطی مبهم و فرسایشی قرار داده و از سوی دیگر با قطعی‌های مکرر برق و اینترنت، فشار مضاعفی بر تولید و فعالیت‌های اقتصادی وارد کرده است. 
    شنبه، ۲۵ بهمن ۱۴۰۴
  • «دنیای‌اقتصاد» از پروژه بزرگ آماده‌سازی زمین مجاور بزرگراه«چمران» رمزگشایی می‌کند؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۷

    برج‌سازی در محله حائل

    شهر تهران شاهد بزرگ‌ترین «عملیات آماده‌سازی زمین» در ۳ دهه اخیر است. این پروژه در یک زمین ۱۰۰ هکتاری با هدف به رسمیت شناختن یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های غیررسمی پایتخت که کمتر از ۱۰۰۰ خانوار در آنجا ساکن هستند، در جریان است. با این حال، مجوزی که برای بارگذاری صادر شده، حدود ۳برابر تعداد ساکنان فعلی است و یک محله جدید شامل برج‌های مسکونی به ۳۵۳ محله تهران اضافه می‌کند. این محله مابین شهرک‌غرب و بزرگراه چمران است.
  • ضربه اقتصاد چگونه به فقرا اصابت کرد؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۷

    سهم دهک‌ها از کاهش رفاه

    هزینه‌ خانوارهای ایرانی در سال۱۴۰۳ نسبت به سال۱۳۹۰ به قیمت‌های ثابت به‌طور میانگین حدود ۱۰درصد کاهش داشته، اما این کاهش در دهک‌های مختلف نامتوازن بوده است. بررسی داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد خانوارهای کم‌درآمد بیشترین فشار اقتصادی را تحمل کرده و مجبور به کاهش هزینه بیشتری شده‌اند؛ به‌نحوی‌که هزینه دهک یک بیش از ۳۰درصد افت کرده است. دهک‌های میانی نیز کاهش هزینه‌ای نزدیک به میانگین کشور داشته‌اند و تنها دهک پردرآمد، یعنی دهک دهم، موفق شده است سطح رفاهی خود را حفظ کند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد این کاهش شدید هزینه در میان فقرا، همراه با افزایش همزمان نابرابری، فقر نسبی و محرومیت اجتماعی، پیامدهای اجتماعی گسترده‌ای به دنبال داشته است. تجربه ۱۴ سال اخیر اقتصاد ایران، به‌ویژه در پی تحریم‌ها و سیاست‌های داخلی، نشان می‌دهد فقرا بیشترین زیان را دیده‌اند و شکاف اقتصادی بین دهک‌ها به‌طور پیوسته در حال افزایش است. سیاستگذاران اقتصادی نیز نتوانسته‌اند راهکار موثری برای جلوگیری از فقر یا ترمیم شکاف درآمدی خانوارها اجرایی کنند.
  • خوش‌بینی لاریجانی به آینده مذاکرات

    درحالی‌که رفت‌وآمدهای دیپلماتیک میان مسقط، واشنگتن و پایتخت‌های منطقه شدت گرفته، دونالد ترامپ پس از دیدار تازه‌اش با بنیامین نتانیاهو، از احتمال دستیابی به توافق با ایران طی حدود یک ماه سخن گفت و بر ادامه مذاکرات تاکید کرد. هم‌زمان، نتانیاهو با تردید نسبت به نتیجه گفت‌وگوها، خواستار گنجاندن مسائل موشکی و منطقه‌ای در مذاکرات شد. در سوی دیگر، سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به عمان و قطر و تاکید بر واقع‌بینانه بودن گفت‌وگوها و غیرقابل‌مذاکره بودن توان موشکی، نشان از ترجیح مسیر دیپلماتیک، در کنار تداوم فشار، دارد.
  • سرمایه‌گذاران از بلاتکلیفی می‌ترسند؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۷

    معمای جنگ در بازارها

    واکنش بازارها به بحران‌های ژئوپلیتیک براساس تجربه تاریخی همیشه یکسان نیست. گاه بازارها پیش از آغاز درگیری‌ها سقوط می‌کنند و سپس با شروع رسمی جنگ جان می‌گیرند؛ چراکه سرانجام بازیگران بازار امکان قیمت‌گذاری ریسک در سناریوی محتمل را دارند. گاهی هم شوک‌های ناگهانی، افتی مقطعی را رقم می‌زنند. از جنگ جهانی دوم تا درگیری میان روسیه و اوکراین، این رفتار متناقض نشان می‌دهد آنچه بازار را می‌ترساند، جنگ نیست، بلکه بلاتکلیفی پیش از آن است.
    سه‌شنبه، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴
  • تاکید رهبری بر ایستادگی ملت

    رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی تلویزیونی، ۲۲بهمن را روز رونمایی از قدرت و عزت ملت ایران خواندند و با تاکید بر اینکه حضور مردم در راهپیمایی و ابراز وفاداری به جمهوری اسلامی باعث عقب‌نشینی دشمن از طمع‌ورزی علیه ایران و منافع ملی خواهد شد، گفتند: در ۲۲ بهمن با نشان دادن اراده و ایستادگی خود، دشمن را مأیوس کنید. رهبر انقلاب تاکید کردند که قدرت ملی بیش از آنکه وابسته به موشک و هواپیما باشد، وابسته به اراده و ایستادگی ملت‌ها است.
  • عوامل ناامیدی صنعتگران چیست؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۶

    پیام «شامخ» از رکود صنعت

    شاخص مدیران خرید بخش صنعت در دی‌ماه عدد۴۳ را ثبت کرده است. این شرایط رکودی از خرداد سال جاری، زمانی که ریسک بزرگ جنگ ۱۲روزه بر اقتصاد کشور تحمیل شده، بی‌سابقه است. احتمالا تحلیلگران اقتصادی چندان از آمارهای شامخ متعجب نخواهند شد. در شرایطی که در زمستان، صنایع با مشکل تامین برق، گاز و آب مواجه‌ بودند و پس از حذف ارز ترجیحی، تامین سرمایه در گردش و مواد اولیه به ماموریتی بسیار دشوار برای بنگاه‌ها بدل شده بود، خاموشی اینترنت نیز ضربه جبران‌ناپذیری به فعالان تولید و تجارت وارد کرد. قطع کامل ابزارهای ارتباطی باعث افت شدید سفارش‌ها در خرده‌فروشی‌ها و ایجاد التهاب در تمام زنجیره تولید کشور شد. با این حال، مهم‌ترین بخش گزارش، ناامیدی شدید فعالان اقتصادی نسبت به آینده است؛ بر اساس آمارهای شامخ، مولفه «انتظارات تولید در ماه آینده» در کف تاریخی خود قرار دارد. در واقع فعالان صنعتی نه در زمان جنگ و نه در تمام سال‌های کرونا تا این حد نسبت به تداوم تولید بدبین نبوده‌اند.
  • حزب لیبرال دموکرات ژاپن اکثریت دوسوم پارلمان را به‌دست آورد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۶

    پیروزی قاطع «تاچر ژاپنی»

    پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات ژاپن (LDP) در انتخابات اخیر پارلمانی، نقطه عطف مهمی در سیاست داخلی و خارجی این کشور به شمار می‌رود و موقعیت نخست‌وزیر «سانائه تاکایچی» را به‌طور چشم‌گیری تقویت کرده است. طبق نتایج اعلام‌شده، حزب حاکم توانست بیش از ۳۱۰ کرسی از مجموع ۵۰۰ کرسی مجلس نمایندگان را به‌دست آورد و به اکثریت دو‌سوم پارلمان که در تاریخ ژاپن بی‌سابقه است، دست یابد. همچنین حزب هم‌پیمان دولت، «حزب نوآوری ژاپن»، با کسب ده‌ها کرسی دیگر، جایگاه ائتلاف حاکم را مستحکم‌تر کرده است. در مقابل، احزاب مخالف شکست سنگینی را تجربه کردند و بخش بزرگی از کرسی‌های خود را از دست دادند.
  • «دنیای‌اقتصاد» از جهش قیمت ویلا با دو شوک معاملاتی ۱۴۰۴ گزارش می‌دهد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۶

    پناهگاه ویلایی سرمایه‌های خرد

    بازار «ویلا» در شمال برخلاف «مسکن» در تهران، از رکود دوساله خارج شده و قیمت املاک در استان‌های شمالی نسبت به میانه زمستان سال گذشته جهش پیدا کرده است. نتایج تحقیقات میدانی «دنیای‌اقتصاد» از نبض خرید ویلا و زمین حاکی است، متوسط قیمت ویلاهای مازندران به بالای ۱۲‌میلیارد تومان رسیده و در گیلان حول و حوش ۸‌میلیارد تومان است. این بازار در سال جاری دوبار با شوک قیمت روبه‌رو شد که اولی،‌ پس‌از جنگ ۱۲روزه اتفاق افتاد. زمین‌های شمال شاهد «مشتریان جدید» از جنس نسل Z است.
    دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۴۰۴
  • آثار محدودیت اینترنت، نااطمینانی‌های سیاسی و انجماد عرضه و تقاضا در جاماندگی تولید؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۵

    سه مانع رشد ۱۴۰۴

    پیش‌بینی‌های اقتصادی، پیش از بروز ناآرامی‌های دی‌ماه و قطعی اینترنت، رشد منفی را برای سال۱۴۰۴ تخمین می‌زدند؛ با این حال به نظر می‌رسد اکنون افق رشد اقتصادی ۱۴۰۴، کاهشی‌تر از قبل شده است. در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۴، سه تهدید وضعیت رشد اقتصادی را تحت‌تاثیر خود قرار داده است: قطعی اینترنت، نااطمینانی‌های سیاسی و خارجی و انفعال تقاضا در جامعه. قطعی ۲۰روزه اینترنت در جریان ناآرامی‌ها ضربه شدیدی به اقتصاد دیجیتال زد. پژوهش‌های بین‌المللی نیز نشان می‌دهد قطع اینترنت می‌تواند در کوتاه‌مدت تا حدود ۲۵درصد از حجم فعالیت‌های اقتصادی بکاهد. از سوی دیگر، ابهام در سیاست خارجی و احتمال تشدید محدودیت‌های تجارت ایران با شرکا، باعث سردرگمی بنگاه‌ها شده است. همچنین فشار روانی و اقتصادی پس از ناآرامی‌ها نیز، موجب کاهش مصرف خانوارها شده و تقاضای موثر را پایین آورده است. همزمانی این سه عامل، چشم‌انداز رشد و بازار کار را مبهم کرده است. با این حال، گشایش‌ها در سیاست خارجی و ثبات ارزی ممکن است این افق را تا حدودی تغییر دهد. 
  • دو روز پس از نشست مسقط، اولین کنگره ملی سیاست خارجی ایران برگزار شد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۵

    روایت دیپلمات‌ها از مسیر مذاکرات

    دو روز پس از مذاکرات تهران و واشنگتن در مسقط عمان، اولین کنگره ملی سیاست خارجی ایران برگزار شد و دیپلمات‌ها روایت خود از مسیر گفت‌وگوها را تشریح کردند. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، به‌عنوان سخنران اول، با بیان اینکه دیپلماسی هوشمندانه در این شرایط ضرورت دارد، تاکید کرد این‌که مذاکرات به کجا خواهد انجامید، هنوز روشن نیست. علی‌اکبر صالحی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی، نیز دیگر سخنرانی بود که با تشریح آنچه در حال وقوع است، اظهار کرد که مذاکره با آمریکا در مسیر درستی قرار دارد. کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی، هم با تاکید بر اینکه اولویت جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی باید بهبود روابط با همسایگان باشد، گفت: «همسایگان ما در واقع کسانی هستند که باید با آنان از باب رحمت برخورد کرد.»
  • چرا «اتاق موازی» شهرداری در پایتخت شکل‌گرفت؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۵

    مجری ذی‌نفع تغییر کاربری

    طرح پایان‌دادن به «تعارض منافع» در یک نهاد وابسته به شهرداری تهران که از آن تحت عنوان «اتاق تغییرکاربری» یاد می‌شود، کلید خورد؛ اما مسیر «مجوزهای طلایی»، صرفا با این اقدام مسدود نمی‌شود. ریاست کمیسیون ماده ۵ در اختیار شهردار است؛ درحالی‌که او همزمان باید «حافظ اجرای کامل مقررات ساختمانی مصوب طرح تفصیلی» هم باشد و در این میان، ماموریت درآمدسازی از عوارض ساختمانی باعث «عبور از مقررات» می‌شود. با این حال این نهاد که کارنامه‌اش از منظر «حقوق شهروندی» محل سوال است به اصلاحات بزرگ‌تر احتیاج دارد؛ چیزی شبیه شورای دهه ۴۰ «نظارت بر گسترش تهران».
  • چرا رفتار سهامداران غیرقابل پیش‌بینی شده است؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۵

    موتور سیاسی نوسان بورس

    سرنوشت مبهم مذاکرات ایران و آمریکا سیگنال‌های ضدو نقیضی به بازار سهام مخابره کرده است. این بلاتکلیفی سبب شده تا شاهد واکنش هیجانی سرمایه‌گذاران، افزایش تردید، تعویق تصمیم‌گیری و رفت‌وبرگشت شدید شاخص‌ها باشیم. واگرایی شاخص‌های سهامی و خروج بیش از ۱.۲همت پول حقیقی در جریان معاملات دیروز برخلاف ورود پول قدرتمند روز شنبه، نشان داد بورس همچنان در انتظار روشن شدن نتیجه مذاکرات است.
    یکشنبه، ۱۹ بهمن ۱۴۰۴
  • هزینه مبادلات اقتصادی ایران افزایش خواهد یافت؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۴

    جنگ تجاری علیه تهران

    دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در راستای تداوم فشار اقتصادی، با صدور یک فرمان اجرایی، چارچوب اعمال تعرفه بر شرکای تجاری ایران را مشخص کرد. طبق اطلاعیه کاخ سفید، این فرمان بستری را فراهم می‌کند تا آمریکا بتواند بر واردات از هر کشوری که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری می‌کند، تعرفه مازادی را اعمال کند. ترامپ پیش‌تر رقم این تعرفه را ۲۵درصد اعلام کرده بود؛ هرچند جزئیات اجرایی این سیاست مشخص نشده است. «دنیای‌اقتصاد» در مجموع گزارش‌هایی ضمن بررسی مکانیسم اثرگذاری این سیاست، عواقب آن را در گفت‌وگو با فعالان اقتصادی مورد بررسی قرار داده است. کارشناسان هشدار می‌دهند این سیاست، در صورت اجرا، هزینه مبادلاتی را بالا می‌برد و تجارت غیررسمی و غیرشفاف را گسترش خواهد داد. بیشترین اثر این تصمیم از مسیر فشار بر شرکای اصلی ایران یعنی چین، امارات، ترکیه و عراق ظاهر خواهد شد. در میان ۴شریک بزرگ تجاری ایران، چین بیشترین میزان صادرات را به آمریکا دارد و در صورت اعمال تعرفه بیشترین آسیب را می‌بیند.
  • بنگاه‌های کوچک با کمتر از ۴۰درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۴

    خط خالی بنگاه‌های تولیدی

    امسال، بسیاری از بنگاه‌ها مسیر کاهش ظرفیت تولید را برای تاب‌آوری بیشتر انتخاب کردند. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران، در تابستان امسال، بنگاه‌های کوچک به‌طور میانگین با کمتر از ۴۰درصد ظرفیت فعالیت کرده‌اند. این آمار به این معناست که این واحدها نمی‌توانند از صرفه‌های ناشی از مقیاس بهره‌مند شوند و هزینه تولید آنها افزایش قابل‌توجهی پیدا کرده است؛ شرایطی که در صورت تداوم، می‌تواند باعث ایجاد سونامی ورشکستگی در اقتصاد ایران شود. 
  • سیگنال‌ مثبت مذاکرات،‌ شاخص را سبز کرد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۴

    واکنش بازارها به مذاکرات مسقط

    روند بازارها به‌طور مستقیم تحت تاثیر مذاکرات مسقط قرار گرفته است. دیروز انتشار سیگنال‌های مثبت از مذاکرات ایران و آمریکا، بورس تهران را سبزپوش کرد و شاخص کل با رشد ۱۰۴هزار واحدی از میانه کانال ۴.۱میلیون واحد گذشت. همزمان دلار نیز با اصلاحی حدود سه‌هزار تومانی به ۱۵۸هزار و ۶۵۰تومان عقب نشست. با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند این مسیر همچنان شکننده و به‌شدت وابسته به سرنوشت مذاکرات است.
  • با قطع و اختلال اینترنت،‌ شکایت از پروژه‌های آزادکاری ۶ برابر شد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۴

    سرنوشت «فریلنسرها» در قطعی اینترنت

    ماه‌های پایانی سال بازار فریلنسرهایی که در داخل کشور فعالیت می‌کنند، داغ می‌شود و درآمدزایی این قشر به اوج می‌رسد. اما فریلنسرها امسال برخلاف سال‌های قبل به دلیل قطع کامل اینترنت در ۱۸ دی‌ماه و تداوم اختلال‌های شبکه با افت قابل‌توجه تقاضا، تکمیل و تحویل پروژه‌ها و در نهایت درآمد مواجه شدند. فریلنسرهایی هم که با کارفرماهای خارج از کشور همکاری می‌کنند، با قطع کامل درآمد، بیکاری مستقیم، ناتوانی در انجام کارهای فنی، فسخ همکاری‌های بین‌المللی، سقوط معیشتی، ناامیدی عمیق و مهاجرت دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ وضعیتی که فعالان این حوزه از آن به‌عنوان «فریز فریلنسرها» یاد می‌کنند و از نظر آن‌ها، حتی با برگشت اینترنت به وضعیت قبل از ۱۸ دی‌ماه، این احتمال بیش از پیش افزایش می‌یابد که فریلنسرهای ایرانی به مهاجرت و تغییر شغل فکر کنند.
    شنبه، ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
  • چگونه از مارپیچ صعودی قیمت‌ها خارج شویم؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    چهار تابلوی تاریخی تورم

    سیر تاریخی تورم در ایران، چهار دوره اصلی با ویژگی‌های مشخص را برجسته می‌کند. دوره نخست از سال ۱۳۱۶ تا اوایل دهه ۱۳۳۰ با نوسانات شدید، جهش‌های بالای ۱۰۰درصد و حتی تورم منفی همراه بود که بیشتر ناشی از جنگ جهانی، بی‌ثباتی سیاسی و اختلالات عرضه بود. در دوره دوم، از ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۲ اقتصاد وارد دوره‌ای باثبات با میانگین تورم حدود ۶درصد شد. پس از سال ۱۳۵۲ تا سال ۱۳۹۶ همزمان با جهش درآمدهای نفتی، انقلاب، جنگ و آغاز دوره سازندگی و اصلاحات، تورم دورقمی مزمن به ویژگی دائمی اقتصاد ایران تبدیل شد. در دوره چهارم، از ۱۳۹۷ تاکنون، اقتصاد وارد فاز جدیدی شد؛ میانگین تورم به حدود ۴۳درصد رسید و تورم بالا به یک «تعادل جدید» بالاتر متمایل شد. به گفته اقتصاددانان، اگرچه رشد نقدینگی عامل پایه تورم بلندمدت است، اما در سال‌های اخیر، جهش انتظارات تورمی باعث شکل‌گیری «مارپیچ تورمی» شده‌ و خروج از این وضعیت نیازمند اصلاح سیاست خارجی، بازسازی اعتماد عمومی و اصلاحات عمیق بودجه‌ای و بانکی است.
  • گفت‌وگوهای عراقچی-ویتکاف ادامه می‌یابد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    محک مذاکراتی در مسقط

    ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ مسقط بار دیگر به کانون دیپلماسی پنهان تبدیل شد. درحالی‌که هتل‌های مجلل این شهر ساحلی میزبان هیات‌های ایرانی و آمریکایی بودند، بیش از آنکه فضای گفت‌وگوها به بوی کندر معروف عمان آغشته باشد، بوی بیم و امید در میانه تنش‌های فراگیر بر فضا حاکم بود. با این همه، پایان کمابیش مثبت این نشست چندساعته تا حدی توانست بر فضای سنگین حاکم بر مسقط غلبه کند. آنجا که عراقچی پس از سه مرحله مذاکره غیرمستقیم تاکید کرد شروع خوبی بود و پس از مشورت با پایتخت‌ها مذاکرات ادامه پیدا می‌کند.