ترامپ در حال پیگیری یک پیمان هستهای غیرنظامی با عربستان است؛
باج اتمی ترامپ به سعودی
«تیموتی گاردنر» و «جاناتان لندی» در گزارش دیروز جمعه برای رویترز نوشتند، ترامپ، جمهوریخواه، و جوبایدن، رئیسجمهور سابق، دموکرات، با عربستان سعودی در زمینه ساخت اولین نیروگاههای هستهای غیرنظامی برای این پادشاهی همکاری کردهاند. این تحول در بحبوحه نگرانیها از یک مسابقه تسلیحات هستهای جهانی جدید پس از انقضای آخرین پیمان محدودیت تسلیحات استراتژیک بین روسیه و ایالات متحده در اوایل این ماه و اقدامات چین برای گسترش زرادخانه هستهای خود رخ میدهد. گروههای کنترل تسلیحات و بسیاری از دموکراتها و برخی از جمهوریخواهان برجسته - از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، زمانی که در سنا خدمت میکرد - اصرار داشتند که هرگونه توافقی با رعایت نکات ایمنی همراه باشد، از جمله اینکه عربستانسعودی توانایی غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری سوخت هستهای مصرفشده، مسیرهای بالقوه برای دستیابی به سلاح و همچنین خواستههایی که توسط دولتهای متوالی ایالات متحده مطرح شده است، را نداشته باشد. آنها همچنین اصرار دارند که عربستان سعودی با پروتکل الحاقی که به آژانس بینالمللی انرژی اتمی نظارت گستردهتر و سرزدهتری بر فعالیتهای هستهای یک کشور، مانند قدرت انجام بازرسیهای سرزده در مکانهای اعلام نشده، میدهد، موافقت کند. «انجمن کنترل تسلیحات» (ACA)، یک گروه مدافع، روز پنجشنبه اعلام کرد که دولت ترامپ در ماه نوامبر گزارش اولیهای را برای رهبران برخی از کمیتههای کنگره ارسال کرد که نسخهای از آن توسط رویترز مشاهده شد.
«کلسی داونپورت»، رئیس سیاست عدم اشاعه «انجمن کنترل تسلیحات»، در مقالهای که روز پنجشنبه منتشر شد، گفت: «این گزارش نگرانیهایی را ایجاد میکند که دولت ترامپ خطرات اشاعه ناشی از توافقنامه همکاری هستهای پیشنهادی خود با عربستان سعودی یا سابقهای که این توافقنامه ممکن است ایجاد کند را به دقت بررسی نکرده است». گزارش ترامپ به کنگره میگوید که پیشنویس پیمان ایالات متحده و عربستان سعودی در مورد انرژی هستهای غیرنظامی، که به عنوان توافقنامه ۱۲۳ شناخته میشود، صنعت ایالات متحده را در قلب توسعه هستهای غیرنظامی عربستان سعودی قرار میدهد و تضمین میکند که پادمانهای اشاعه هستهای برقرار است. با این حال، این سند راه را برای عربستان سعودی نیز باز میکند؛ زیرا به «پادمانهای اضافی و اقدامات راستیآزمایی در حساسترین حوزههای همکاری هستهای بالقوه» بین ایالات متحده و عربستان سعودی از جمله غنیسازی و بازفرآوری، اشاره دارد.
محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، گفته که اگر رقبای منطقهای، به دنبال توسعه سلاحهای هستهای باشند، این پادشاهی به دنبال توسعه سلاحهای هستهای خواهد بود. ولیعهد در سال ۲۰۲۳ به فاکس نیوز گفت: «اگر آنها یکی به دست آورند، ما هم باید یکی به دست آوریم.» او گفت که سلاح «به دلایل امنیتی و برای ایجاد توازن قدرت در خاورمیانه ضروری است، اما ما نمیخواهیم چنین چیزی را ببینیم». داونپورت گفت: «لازم است کنگره» قدرت دولت برای دستیابی به توافق با پادشاهی را بررسی کند و «نه تنها پیامدهای آن برای عربستان سعودی، بلکه سابقهای را که این توافق ایجاد خواهد کرد، در نظر بگیرد و مفاد توافق پیشنهادی ۱۲۳ را با جدیت بررسی کند.»
«انجمن کنترل تسلیحات» اعلام کرد که دولت ترامپ میتواند توافق ۱۲۳ را تا ۲۲ فوریه (یکشنبه ۳ اسفند ۱۴۰۴) به کنگره ارائه دهد، زیرا حدود ۹۰ روز پس از گزارش به کنگره فرصت دارد تا آن را ارسال کند. مگر اینکه سنا و مجلس نمایندگان ایالات متحده ظرف ۹۰ روز قطعنامههایی در مخالفت با توافق ۱۲۳ تصویب کنند، این توافق لازمالاجرا خواهد شد و به عربستان سعودی اجازه میدهد برنامه هستهای غیرنظامی داشته باشد.
