تجربه کشورهایی که از نظام ارز چندنرخی عبور کردهاند، نشان میدهد که اگرچه جراحی ارزی در بلندمدت به شفافیت و حذف رانت منجر میشود، اما در کوتاهمدت با جهش تورمی و فشار اجتماعی همراه است. همچنین تکنرخیسازی اغلب نه در دوران ثبات، بلکه در میانه بحران ارزی، کاهش ذخایر و تشدید شکاف بازار رسمی و آزاد…
مرحله تازه مذاکرات ایران و آمریکا قرار است در ژنو برگزار شود و به باور کارشناسان، «پیوست اقتصادی» میتواند برگ برنده این گفتوگوها باشد. تیم مذاکرهکننده ایرانی اعلام کرده است که علاوه بر موضوع هستهای، حوزههایی چون نفت و گاز، میادین مشترک، سرمایهگذاری معدنی، توسعه شهری، خرید هواپیما و آزادسازی…
نشانهها حاکی از آن است که بار دیگر کفه دیپلماسی بر گزینه نظامی سنگینی کرده است. از یکشنبهشب، خبرهایی درباره احتمال آغاز گفتوگوهای ایران و آمریکا از جمله ادعای آکسیوس درباره دیدار روز جمعه عراقچی و ویتکاف در استانبول منتشر شده که هرچند با تکذیب و تاییدهای متناقض همراه بوده است، اما مقامات رسمی از قرار گرفتن موضوع در مرحله تصمیمگیری و برنامهریزی خبر میدهند. همزمان، تحرکات دیپلماتیک منطقهای و نقشآفرینی میانجیها نشان میدهد مسیر بازگشت به میز مذاکره بهتدریج در حال شکلگیری است.
پنجاه و ششمین اجلاس مجمع جهانی اقتصاد از ۱۹ تا ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۹ دی تا ۳ بهمن ۱۴۰۴) در داوُس سوئیس برگزار شد. حدود ۳۰۰۰ نفر از ۱۳۰ کشور، شامل ۶۵ رئیس دولت؛ عموم رهبران G۷، ۱۷۰۰ رئیس شرکتهای بزرگ جهان، ازجمله ۱۰۰شرکت فناوری، در این اجلاس شرکت کردند. تِم این اجلاس، «فضایی برای گفتوگو» انتخاب شده بود. حدود ۲۰۰جلسه و میزگرد درباره موضوعات اقتصادی، مالی و فناوری گرفته تا صلح و ژئوپلیتیک، حقوق مدنی و وضعیت کرهزمین برگزار شد.
این گردهمایی در شرایطی تشکیل شد که مفروضات گذشته پیرامون امنیت و حاکمیت مورد چالش قرار گرفتهاند و نظمی جدید در عموم عرصههای حکمرانی در حال شکلگیری است. این پرسشها در اجلاس مطرح بود: چگونه در جهانی مملو از تناقض همکاری کنیم؟ چگونه منابع جدید رشد اقتصادی را تامین کنیم؟ چگونه بیشتر بر مهارتهای شهروندان سرمایهگذاری کنیم؟ چگونه نوآوری را گسترش دهیم؟ و چگونه سعادت بشری را توأمان با کره زمین سالمتر و محافظتشدهتر پیش بگیریم.
تولید فناورانه، مهمترین مولفه در تعیین جایگاه کشورها در اقتصاد جهانی محسوب میشود. در دهههای اخیر ایران از نظر دسترسی به فناوری فاصله قابلتوجهی با رقبای منطقهای پیدا کرده است. فقر فناوری در حدی است که بنگاههای ایرانی مجبورند از ماشینآلات فرسوده وارداتی برای تولید استفاده کنند. در مقابل سایر کشورها با استفاده از ابزارهای نوین همچون هوش مصنوعی، کلان دادهها و روباتهای هوشمند، با ایجاد یک انقلاب در فضای کارخانهها، بهرهوری تولید و امنیت نیروی کار را افزایش دادهاند.
روز دوشنبه انتشار اخبار مربوط به احتمال آغاز مذاکرات هستهای، بهویژه بهدلیل کاهش ریسک جنگ و تغییر فضای معاملاتی، شرایط بازارهای داخلی را تغییر داد. بازار سهام پس از هشت روز افت متوالی، در دو روز گذشته با رشد مواجه بوده است؛ بهنحویکه روز گذشته با رشد بیش از ۲درصدی، شاخص کل به کانال ۴میلیون واحدی بازگشت. این حرکت همزمان با ورود پول حقیقی و کاهش فشار فروش در بازار، روند صعودی دو روزه را تثبیت کرد. در بازار ارز و طلا نیز تغییر مسیر مشهود بود. روز گذشته، قیمت دلار و سکه تحت تاثیر اخبار مطرحشده در زمینه احتمال شروع مذاکرات، کاهش یافت. این دومین افت متوالی دلار در هفته جاری بهشمار میآید. همچنین نوسانات قیمتی در بازارهای جهانی، بهویژه در قیمت طلای جهانی، موجب تشدید رفت و برگشت قیمتی در بازارهای داخلی شد و بر رفتار معاملهگران تاثیر گذاشت. در حال حاضر، تحلیلگران این وضعیت بازارها را بیشتر ناشی از اصلاح قیمتها و سیگنالهای مذاکرات میدانند تا تغییر بنیادین در وضعیت اقتصادی.